✍️ डा.सैयद दिन सैयद,
स्वास्थ्य विश्लेषक
कोरोनाले पुरै बिश्व आक्रान्त भयको सबैलाई जगजाहेर नै छ। यो समाचार तयार पार्दा सम्म यो महामारीले संसारभर कुल १०९९९६० जना संक्रमित रहेका र ५९१९७ जनाको ज्यान लिईसकेको तिथो यथार्थ उत्तिकै पिडादायी छ।
चाइना बाट फैलियको यो महामारी अहिले युरोप,अमेरिका हुदै छिमेकी मुलुक भारतमा समेत ६८ जनाको ज्यान लिईसकेको अबस्था छ। साथै बिश्व स्वास्थ्य संगठनले बेलैमा रोकथाम नगरे थप क्षति बेहोर्न पर्ने चेतावनी दिनुका साथै सजग रहनुपर्ने सुझाव दियको छ ।
नेपालमा समेत ९ जनामा कोरोना पुस्टि भयको छ । सामाजिक दुरी, मास्क अनि स्यानीटाइजर को प्रयोग ,मिची मिची हात धुने , सम्भावित व्यक्तिहरु आफै क्वारेन्टाइन मा बस्ने , अति आबस्यक बाहेक अस्पताल नजाने र संक्रमित हरु लाइ आइसोलेसनमा राख्नु नै कोरोना बाट बच्ने उत्तम उपाय हुन ।
रोकथामका यी उपायहरु दिन रात नभनी खटिने स्वास्थ्यकर्मी हरुको लागि सम्भब नहुन पनि सक्छ किनकि उनीहरु हरेक दिन अस्पताल जानै पर्छ र त्यहाँ आउने बिरामी कोरोना संक्रमित पनि हुन सक्छन । कोरोना बाट अति प्रभावित मुलुक इटालीमा मात्रै संक्रमित मध्य ८.३ % र छिमेकी मुलुक चाइनामा ३.८ % स्वास्थकर्मीनै संक्रमित भयको खबरले गर्दा स्वास्थ्यकर्मीहरुको लागि PPE (व्यक्तिगत सुरक्षा कवच ) का लागि हामि सबैले आवाज उठाउनु अति जरुरि छ ।
अहिले सरकार तथा अन्य निकाय ले समेत PPE नेपाल भित्र्याई सकेकाछन तथापी अहिले हामिसंग भयको PPE को संख्या अपुग हुन्छ । अहिले मुलुकमा भएको सिमित PPE स्वास्थ्यसंग कुनै सरोकार नै नभयका व्यक्तिहरुले समेत भिरेर सामाजिक संजालमा तस्बिरहरु हालेको देख्दा सरोकारवालाहरुले गम्भीर चासो ब्यक्त गरेकाछन ।
दूरदराजका स्वास्थ्यकर्मीहरुले बिना सुरक्षा काम गर्नुपर्ने र अनाबस्यक व्यक्ति हरुले PPE को महत्त्व लाइ नजरअन्दाज गरेको देखियकोले PPE को दुरुपयोग रोकिनु अति आवस्यक छ । २०७६ चैत्र २० गते स्वास्थ्य मन्त्रालयले सेवा संचालन मा बाधा पुर्याउने चिकित्सक तथा स्वास्थ्यकर्मी हरुको विवरण संकलन गरि आवस्यक छानबिन गर्नुका साथै भबिस्यमा सरकारी सेवाका लागि अयोग्य ठहरिने गरि पेशागत लाइसेन्स खारेज गर्न सम्बन्धित परिषदमा सिफारिश गर्ने सूचना जाहेर गरेकोछ ।
अहिलेको विषम परिस्थितिमा चिकित्सक हरुलाई प्रोत्साहन कार्यक्रम पेश गर्नुको सट्टा व्यक्ति बिशेष लाई जसो गरि सामुहिक रुपमा सम्पूर्ण पेशाकर्मी को मर्ममा नै चोट पर्ने गरि सूचना निकाल्दा हामि अचम्मित हुनुलाई अन्यथा रुपमा लिन नमिल्ला ।
हाम्रो छाता संस्था नेपाल चिकित्सक संघले मन्त्रालय संग निरन्तर चिकित्सकीय हकहित को लागि पहलकदमी गरिराखेको छ। अहिलेको समय भनेको सरकार, स्वास्थ्यकर्मी र सम्पूर्ण न्यायप्रेमी जनताहरु मिलेर सबैले कोरोना रोकथाम उपाय अबलम्बन गरि अनुशासन कायम गरेमा मात्रै यो महामारी लाइ रोक्न सफल हुन सकिन्छ ।
