मानव शरीरको अत्यन्त महत्वपूर्ण अंगमध्ये हात पनि एक हो। दैनिक जीवनका अधिकांश कामदेखि व्यावसायिक तथा सामाजिक गतिविधिसम्म हातको भूमिका महत्वपूर्ण हुन्छ। हातमा चोटपटक वा अन्य कुनै समस्या आएमा त्यसले व्यक्तिको दैनिक जीवन, काम गर्ने क्षमता र समग्र जीवनस्तरमा प्रत्यक्ष असर पार्न सक्छ। त्यसैले हात सम्बन्धी समस्याको समयमै सही पहिचान र विशेषज्ञ उपचार आवश्यक हुन्छ।
Hand Surgeon भनेको काँध, माथिल्लो हात, कुहिनो, अग्रबाहु, नाडी, हात तथा औँलासम्मका हड्डी, जोर्नी, नसाहरू, टेन्डन, लिगामेन्ट तथा अन्य तन्तुमा देखिने जटिल समस्याको विशेष उपचार र शल्यक्रिया गर्ने विशेषज्ञ चिकित्सक हो। विश्वभर Hand & Upper Limb Surgery एक विशिष्ट र विकसित हुँदै गएको शल्यचिकित्सा क्षेत्रका रूपमा स्थापित भइरहेको छ। नेपालमा भने यस क्षेत्रमा विशेष तालिम प्राप्त विशेषज्ञ चिकित्सकको संख्या अझै सीमित छ।
Hand Surgeon बन्न चिकित्सा शिक्षापछि Hand and Upper Limb Surgery मा विशेष Fellowship Training आवश्यक हुन्छ। यस विशेष तालिमले हात तथा माथिल्लो अंगका जटिल चोट, स्नायु तथा टेन्डनको चोट, जन्मजात विकृति, जोर्नीको समस्या तथा पुनर्निर्माणात्मक शल्यक्रियालगायतका अवस्थाको विशेषज्ञ उपचारमा दक्षता प्रदान गर्छ।
बुटवलमा Hand Surgery को विशेषज्ञ सेवा
डा. बिकाश न्यौपानेले Hand & Upper Limb Surgery मा विशेष विशेषज्ञता हासिल गरी बुटवलमा हात तथा माथिल्लो अंगसम्बन्धी विशेषज्ञ सेवा प्रदान गर्दै आउनुभएको छ। उहाँले Butwal Hospital तथा National Multispeciality Clinic, Butwal बाट हात तथा माथिल्लो अंगका विभिन्न समस्याको परामर्श, उपचार तथा आवश्यकताअनुसार शल्यक्रिया सेवा प्रदान गर्दै आउनुभएको छ।
यसअघि पश्चिम नेपालका कतिपय बिरामीले जटिल हात तथा माथिल्लो अंगसम्बन्धी समस्याको उपचारका लागि काठमाडौं वा भारतका ठूला स्वास्थ्य संस्थामा जानुपर्ने अवस्था थियो। बुटवलमै Hand Surgeon को विशेषज्ञ सेवा उपलब्ध हुन थालेपछि यस क्षेत्रका बिरामीलाई आफ्नै क्षेत्रमा विशेषज्ञ परामर्श तथा उपचार प्राप्त गर्ने अवसर बढेको छ। यसले लामो दूरीको यात्रा, समय तथा उपचारका क्रममा हुने अतिरिक्त आर्थिक भारसमेत कम गर्न सहयोग पुग्न सक्छ।
कस्ता समस्यामा Hand Surgeon आवश्यक पर्न सक्छ?
जटिल तथा गम्भीर हातको चोट, Crush Injury, Traumatic Hand Injury, Burn Contracture, स्नायु तथा टेन्डनको चोट, हात वा औँलामा झमझमाउने तथा लाटो हुने समस्या, माथिल्लो अंगमा असामान्य रूपमा छिटो थकान वा कमजोरी, जन्मजात हातका विकृति, कुहिनो तथा नाडीको कडापन, औँलाको चालमा समस्या तथा हातको कार्यक्षमता कमजोर भएका विभिन्न अवस्थाहरूमा Hand Surgeon को परामर्श उपयोगी हुन सक्छ।
विशेषगरी गम्भीर चोटपटकपछि हातको संरचना मात्र नभई हातको कार्यक्षमता जोगाउनु पनि उपचारको महत्वपूर्ण उद्देश्य हुन्छ। त्यसैले चोट वा समस्या देखिएपछि समयमै उचित विशेषज्ञको परामर्श लिनु महत्वपूर्ण हुन्छ।
पश्चिम नेपालका बिरामीका लागि अवसर
हात शरीरको अत्यन्त संवेदनशील र महत्वपूर्ण अंग भएकाले यसको उपचारमा विशेष दक्षता र सूक्ष्म शल्यप्रविधिको आवश्यकता पर्न सक्छ। बुटवलमै Hand & Upper Limb Surgery को विशेषज्ञ सेवा उपलब्ध हुनु पश्चिम नेपालका बिरामीका लागि महत्वपूर्ण स्वास्थ्य सेवा विस्तारका रूपमा लिन सकिन्छ।
डा. न्यौपानेका अनुसार आर्थिक रूपमा कमजोर तथा उपचारको पहुँचबाट वञ्चित बिरामीलाई पनि सम्भव भएसम्म सहुलियतपूर्ण उपचार उपलब्ध गराउन पहल गरिनेछ।
“हातको समस्या बेवास्ता नगरौँ, सही समयमा सही विशेषज्ञसँग परामर्श गरौँ।”
पश्चिम नेपालका बिरामीले हात तथा माथिल्लो अंगसम्बन्धी जटिल समस्या भएमा बुटवलमै उपलब्ध Hand & Upper Limb Surgery विशेषज्ञ सेवाबाट लाभ लिन सक्नेछन्।
[डा. बिकाश न्यौपाने
Hand & Upper Limb Surgeon
Butwal Hospital / National Multispeciality Clinic, Butwal]
