काठमाडौं, ११ साउन २०७९
एडेनो भाइरस संक्रमण एक किसिमको भाइरस हो। जसले बालबालिकाको श्वासप्रश्वास तथा पेट सम्बन्धी समस्या गराउँछ। यस भाइरसका धेरै प्रजाति (सेरोटाइप) छन्। यस सम्बन्धी केहीले स्वासप्रस्वास समस्या गराउँछ, केहीले पेट सम्बन्धी समस्या गराउँछ ।
धेरै जसो बच्चामा समान्य रुघाखोकी जस्तो ज्वरो गराउने भएपनि केही बच्चामा लामो ज्वरो र श्वासप्रश्वास सम्बन्धि जटिलता गराउन सक्ने भएकाले अभिभावकले यस भाइरसले गराउने समस्याहरु बारे जानकारी राख्न उपयुक्त देखिन्छ।
* एडेनो भाइरस संक्रमणका लक्षणहरू
१) श्वास प्रश्वास सम्बन्धि
– ज्वरो, रुघाखोकी र आँखा पाक्ने समान्य लक्षणहरू हुन। ज्वरो समान्य भाइरस भन्दा लामो र धेरै हुन्छ।
२) श्वास प्रश्वास सम्बन्धि जटिलताहरू
– केही बच्चामा स्वास छिटो छिटो हुने, घ्यारघ्यार हुने ( ब्रोन्कियोलाइटिस) कडा निमोनिया, मुटुमा असर गर्ने (मायोकाडाइटिस) हुन सक्छ।
केही प्रतिशत बच्चामा लामो समयसम्म (दुई हप्ता भन्दा लामो) श्वास फेर्न गाह्रो हुने, घ्यारघ्यार भइरहने समस्या हुन सक्छ। जसलाई पोष्ट इन्फेकसियस ब्रोङकियोलाइटिस अब्लिटरेन्स भनिन्छ।
यो समस्या बच्चाको स्वासनलीमा भाइरसले गर्ने असरको कारण हुन्छ र समयमा उपचार नगरेमा बच्चामा फोक्सोको दीर्घ रोग पनि हुन सक्छ।
३)बच्चामा आखाँ पाक्न सक्ने समस्या
४) झाडापखाला र पिसाबमा रगत जाने समस्या
* कस्ता बच्चामा एडेनो भाइरस संक्रमण हुँदा जटिलता हुन्छ?
– लामोसमयसम्मका मुटु र फोक्सोका बिरामी
– रगतको क्यान्सर भएका बच्चा तथा बोनम्यारो ट्रान्सप्लान्ट गरेका बच्चा
एडेनो भाइरस संक्रमण सर्ने तरिका
– श्वासप्रश्वासको माध्यमबाट
– दुषित खानेपानीको माध्यमबाट
* एडेनो भाइरस संक्रमण भएको कसरी थाहा पाउने?
– एडेनो भाइरस संक्रमण सम्बन्धि लक्षण भएका बिरामीको थ्रोट स्वाब निकाली पिसिआर गरेर यो संक्रमण भए नभएको थाहा पाउन सकिन्छ।
एडेनो भाइरस संक्रमणको उपचार
– ज्वरोको उपचार ( प्यारासिटामोल)
– प्रशस्त मात्रामा झोल पदार्थ खाने
– नजिकैको चिकित्सकको परामर्श लिने
– एन्टिभाइरल औषधिको प्रयोग
– धेरै सिकिस्त विरामीमा सिडोफोभिर भन्ने औषधि प्रयोग गर्न सकिने भएपनि समान्य अवस्थामा एन्टिभाइरल औषधि प्रयोग गर्न पर्दैन।
– जटिलता भएको विरामीमा विभिन्न औषधि तथा उपचार विधि गर्नुपर्ने हुन्छ र विशेषज्ञ चिकित्सक सँघ परामर्श लिन उचित हुन्छ।
एडेनो भाइरसको रोकथाम गर्ने तरिका
– समय-समयमा साबुनपानीले हात धुने।
– मास्कको प्रयोग गर्ने ।
[ कान्ति बाल अस्पतालमा कार्यरत पेडियाट्रिक पल्मोनोलोजीष्ट डा. जगत जीवन घिमिरे सँग हेल्थ न्यूज नेपालका सम्बाददाता नमराज भट्टले गरेको कुराकानीको आधारमा ]
