काठमाडौं , २५ असार
राष्ट्रिय स्वास्थ्य तालिम केन्द्रले कोभिड १९ सम्बन्धि प्रशिक्षक प्रशिक्षण तालीम कार्यक्रम सुरु गरेको छ। राष्ट्रिय स्वास्थ्य तालीम केन्द्रका निर्देशक डा.यदु चन्द्र घिमिरेको अध्यक्षता थियो भने डा.ईश्वर प्रसाद उपाध्याय र यस केन्द्रका वरिष्ठ स्वास्थ्य शिक्षा अधिकृत थलिन्द्र पंगेनीले कार्यक्रम संचालन गरेको थिए । यूनिसेफको सहयोगमा कार्यक्रम संचालन भएको थियो।
कन्सलटेन्ट यूनिसेफबाट परशुराम श्रेष्ठले कन्ट्याक्ट् ट्रेसिङ् अन्तर्वार्ता बिधिगत प्रक्रियाबारे तालिममा उपस्थितिहरु स्वास्थ्यकर्मीहरुलाई प्रकाश पार्नु भएको थियो। कोरोनाबाट संक्रमण भएको संख्याहरु बारे सबै स्वास्थ्यकर्मीहरुलाई जानकारी हुनुपर्छ भन्ने बताए । MToT on case investigation and contact tracing मा ४ ओटा जिल्लाका ७२ जना स्वास्थ्यकर्मीको सहभागिता रहेको कार्यक्रमका संचालक थलिन्द्र पंगेनीले बताउनु भयो ।
राष्ट्रिय स्वास्थ्य तालिम केन्दका निर्देशक डा. यदु चन्द्र घिमिरेले यो सम्बन्धि तालिमले कोरोना संक्रमण बढ्दै गइरहेको अवस्थामा critical care सम्बन्धि बैज्ञानिक तरिकाले संक्रमणको पहिचान गरि स्थानीय तहमा तालीम गराएर एकरुपता गराउनु पर्नेमा तालिम केन्द्रले जोड दिनुपर्ने बताउनु भयो।
डा.घिमिरेका अनुसार यो कोरोना संक्रमणको बेला दक्ष प्राबिधिक समुह द्वारा कार्यक्रम गरिएको बताए। त्यसै गरेर कार्यक्रममा गाउँपालिका , नगरपालिका र महानगर पालिका लागेर ५ टिम बनाएको थियो । जसमा कोभिड केहो ? कसरी कोरोना बाट बच्ने? र कोरोना संक्रमण भएमा केके लक्षणहरु देखापर्छन जस्ता बिषयहरुमा छलफल भएको थियो। स्वास्थ्यकर्मीहरुले कोरोनाको समयमा यसरी हामी काम गरिराखेका छौँ भनेर आफ्नो प्रस्तुतीकरण गर्नु भएको थियो ।
टेकु अस्पतालको हलमा भइरहेको क्रीटिकल केयर सम्बन्धि तालिम असार २४,२५ र २६ गरि ३ दिन सम्म चलिरहेको छ ।
राष्ट्रिय स्वास्थ्य तालिम केन्द्रका वरिष्ठ जनस्वास्थ्य प्रशासक राजकुमार पोखरेलका अनुसार यस स्वास्थ्य तालिम केन्द्रले अहिले कोभिड १९ लाई लक्षित गरेर त्यसको तयारी र हेल्थ केयर ब्यबस्थापन सम्बन्धि क्रीटिकल सम्बन्धि तालीम भइरहेको बताए। यो कार्यक्रम चौथो पटक भइरहेको छ। जसमा तीन चोटि राष्ट्रिय ट्रमा सेन्टरमा २ समूहमा बिभाजन गरेर भैसकेको थियो।
क्रीटिकल केयरको मुख्य काम भनेको कोरोना पोजेटिभको संख्या बढ्दै गैराखेको अवस्थालाई अस्पतालहरुमा क्रीटिकल केयर सहितको उपचारको माग बढी रहेको अवस्थालाई यसको आवस्यकता अझै रहेको हुँदा राष्ट्रिय स्वास्थ्य तालिम केन्द्रले यस सम्बन्धि तालिम गरेको पोखरेलले बताए । यो तालिम खास गरि कोभिडको सन्दर्भमा स्वास्थ्यकर्मीहरुलाई कसरी पिपिइ लगाउने , यसको ब्यबस्थापन कसरी गर्ने र संक्रमण रोकथाम कसरी गर्न सकिन्छ भनेर तालिम भइरहेको पोखरेलले बताउनु भयो।
अहिलेसम्म यो नेपालमा पहिलो मोडेलको रुपमा भइरहेको छ। यसपछि दोस्रो मोडेलमा कोभिड १९ बाट सिरियस बिरामीलाई भेन्टिलेटरमा राख्नुपर्छ । भेन्टिलेटरमा बिरामी राख्दा पनि कतिपय स्वास्थ्यकर्मीहरुले चलाउन नजानेको अवस्था छ। Critical care मा काम गर्ने चिकित्सकहरुलाई मात्रै भेन्टिलेटर चलाउन आउँछ । त्यसैले अन्य स्वास्थ्यकर्मीहरुको लागि यो तालिम बाट सजिलो हुनेछ । यसमा नर्स डाक्टर लागेर ६३ जनाले तालिम लिइराख्नु भएको छ।
यो सैद्धान्तिक भन्दा प्रयोगात्मक बढी भइरहेको छ। अहिले आएर यो तालिमको माग धेरै हुँदै आएको छ। अब यो कार्यक्रम काठमाडौं उपत्यकामा मात्रै चलाएर हुँदैन , उपत्यकाका बाहिर पनि तालिम दिनुपर्छ किनभने बाहिर पनि कोभिड सम्बन्धि उत्तिकै केश रहेको छ। हामीले तत्काल अगामीको योजनामा हेटौंडा , भरतपुर , कोशी अस्पताल , नारायणी र जनकपुर अस्पतालमा यस्तो तालिम साउनमा गर्ने योजना रहेको राज कुमार पोखरेलले बताए।
यो तालिम कोभिडको लागि मात्रै नभएर अन्य रोगीको लागी पनि सजिलो हुन्छ । यसमा बिशेष गरेर अस्पतालका क्रीटिकल केयर प्रोफेशनलले एनेस्थेसिया फिजिसियन गरिरहेकालाई यो तालिम दिइएकोमा नर्सको लागि पनि उत्तिकै उपयुक्त हुन्छ। यस तालिममा वीर अस्पताल , हेटौंडा अस्पताल , भरतपुर अस्पताल र भक्तपुर अस्पतालबाट चिकित्सकहरु तालिममा सहभागी भएका छ्न।
