✍️डा. निराजन शर्मा
फिजिसियन तथा सुगर, प्रेसर तथा थाइराइड रोग विशेषज्ञ
आँपमा शरीरलाई चाहिने खनिज, भिटामिन, पानी, पोटासियम, क्याल्सियम लगायत पाइन्छ। अहिले आँपको मौसम छ। आँपमा अरू फलफूलमा भन्दा धेरै प्राकृतिक चिनी हुन्छ।
आँप सामान्यतः हरेक व्यक्तिले मात्रा मिलाएर खानुपर्छ। स्वस्थ र स्वादिलो भन्दैमा जथाभावी केही पनि खान हुँदैन।
कतिपयले सुगर (मधुमेह) का बिरामीले आँप खानै हुँदैन पनि भन्छन्। स्याउ खान हुन्छ, आँप खान हुँदैन भन्ने होइन। वा स्याउ खान हुँदैन सुन्तला खान हुन्छ भन्ने पनि होइन। जे पनि धेरै खाएमा सुगर बढ्छ। आँप खाएर सुगर बिग्रिने भन्ने होइन।
आँपमा शरीरलाई चाहिने धेरै कुरा पाइने भएकाले यसको फाइदा मात्रै छ। बेफाइदा छैन। कुनै पनि फलफूल मात्रा मिलाएर खानुपर्छ। त्यो भनेको बढीमा दुई सय ग्राम (एक पाउ) सम्म खाने हो।
सुगरका बिरामीले गुलियो मात्रै खान हुँदैन भन्ने होइन। हामीले खाएको सबै खाना भित्र गएर सुगर नै बन्छ।
त्यसैले सुगरको बिरामीले खान हुँदैन भन्दा पनि कति खाने भन्ने हो। सुगरका बिरामीले एक दिनमा बढीमा एक सय पचास ग्राम आँप खान मिल्छ। स्याउ, सुन्तला, मेवा, केरा, आँप मिलाएर खान पनि सकिन्छ। वा कुनै एकथरी मात्रै खान पनि हुन्छ। तर बढीमा एक सय ५० ग्राम मात्रै खानु राम्रो हो।
खानेकुरा खानका लागि मोटो वा दुब्लो भन्ने पनि हुँदैन। दुवैले आफूलाई चाहिने मात्रामा खाने हो। हामी सामान्यतया चाहिनेभन्दा अत्यधिक खाना खान्छौं। हाम्रो खुवाइ ठीक छैन। भात धेरै खान्छौं। व्यायाम गर्ने फुर्सद हुँदैन। आफ्नो तौलको ख्याल हुँदैन। यसले गर्दा सुगर मात्रै होइन अन्य रोग समेत लागेको छ।
धेरै खानु भनेको रोग बढाउनु हो। धेरै खाएमा मोटोपन बढ्छ। मोटोपन बढेपछि विभिन्न रोग लाग्छ। सन्तुलित आहार खाएमा केही हुँदैन।
हामी धेरै हल्लाको पछि लागेका हुन्छौं। आफ्नो विज्ञता नभएको विषयमा पनि बोल्नै पर्ने हाम्रो बानी छ। यसबारेमा सोचेर बोल्दा राम्रो हुन्छ। जसले सल्लाह दिएको छ, उसलाई यो कुराको ज्ञान छ कि छैन भनेर हेक्का राख्नुपर्छ।
सुगर भएका बिरामीले जे खानु हुँदैन, त्यो सुगर नभएकाले पनि खानु हुँदैन। रक्सी, चुरोट, धेरै चिल्लोले कसैलाई पनि राम्रो गर्दैन। स्वस्थ खानेकुरा रोग नभएका र भएका दुवैले खान हुन्छ। दाल, भात, माछा, मासु र सागसब्जी मात्रा मिलाएर सन्तुलित रूपमा खान हुन्छ।
तपाईं स्वस्थ रहन चाहनु हुन्छ भने आधा पेट खान सुझाव दिन्छु। म अझै यति खान सक्छु भन्ने हुँदैमा उठ्नुपर्छ। बरू दिनमा पाँच-छ पटक खानुहोस्, थोरै खानुहोस्। हरेक दिन आधा घन्टा व्यायाम गर्नुहोस्।
यत्ति कुरामा ध्यान दियौं भने हामी धेरै रोगबाट बच्न सक्छौं।
गर्मी महिनामा तातो हावा र लूबाट बच्ने टिप्सहरु जानी राखौं #heatstroke #sunstroke
