अमलाको पौराणिक एवं आयुर्वेदिक महत्व #Amla

पूर्वीय दर्शनमा अमलाको छुटै महत्व रहेको छ । धार्मिक हिसाबले महत्वपूर्ण मानिएका जडीबुटीहरु आयुर्वेदिक हिसाबले समेत महत्वपूर्ण मानिन्छ ।

हिन्दु दर्शनले मानव जीवन प्रकृतिद्वारा सञ्चालित रहेको भन्दै मान्छेलाई परेको प्राकृतिक रोग र शोकको उपचार प्रकृतिबाटै हुन्छ भन्ने मान्यता राख्छ । प्रकृतिसँग रोग र शोक हटाउने क्षमता छ । त्यही विभिन्न रोगको उपचार मानिएको अमलाको धार्मिक र आयुर्वेदिक महत्व निम्नानुसार छ ।

अमलाको धार्मिक महत्वः

१. पौराणिक मान्यता अनुसार भगवान विष्णु अमलाको रूखमा कार्तिक शुक्ल पक्ष नवमीदेखि पूर्णिमासम्मै बस्नुहुन्छ । त्यसैले यो समयमा यो रूखको पूजा गरिन्छ ।

२. अर्काे मान्यता अनुसार भगवान् श्रीकृष्णले आफ्नो बाल लीला छोडेर वृन्दावनबाट मथुरा गए भन्ने मान्यता छ ।

३. अमला भगवान् विष्णुको सबैभन्दा प्रिय फल हो र सबै देवीदेवताहरू अमलाको रूखमा बस्छन् भन्ने मान्यता छ । त्यसैले यसको पूजा गर्ने प्रचलन मानिन्छ ।

४. अमलाको रूखको पूजा गर्दा देवीदेवताको आशिष पाउन सकिन्छ ।

५. यस दिन विष्णुका साथ अमलाको रूखको पूजा गर्दा अक्षय पुण्य प्राप्त हुन्छ । नवमीको दिन गरिएको अमला दानले अरू दिनहरूको तुलनामा धेरै गुणा बढी फाइदाहरू दिन्छ । ब्रह्मज्ञानका अनुसार नुहाउने दान गर्ने र यस दिनमा यात्रा गर्नाले नवीकरणीय सद्गुण प्राप्त हुन्छ ।

परिवर्तित जीवनशैली र स्वास्थ्य

अमलाको आयुर्वेदिक महत्वः

१. अमला आयुर्वेदमा सबैभन्दा स्वस्थ मानिएको छ । आयुर्वेदका अनुसार अमला पाको उमेरको मान्छेको लागि बढी महत्वपूर्ण मानिन्छ । यसलाई अमृतसरहको फल मानिन्छ ।

२ अमलाको पाउडरलाई चिनीको साथ मिश्रित तरिकाले खाने वा पिउनाले एसिडिटीबाट राहत मिल्छ । यसबाहेक अमलाको रस पिएर पेट सम्बन्धी सबै समस्याहरूबाट मुक्त हुन पनि सकिन्छ ।

३. रगतमा हेमोग्लोबिनको अभाव हुँदा अमलाको जुस प्रतिदिन सेवन गर्नु लाभदायक हुन्छ । यसले शरीरमा रातो रक्त कोषिकाको गठनमा मद्दत गर्दछ र रगत क्षतिलाई अनुमति दिँदैन ।

४ अमलाले आँखाको प्रकाश बढाउन मद्दत गर्छ । यसको लागि दैनिक एक चम्चा अमलाको पाउडर महको साथ सेवन गर्नु लाभदायक हुन्छ ।

५. अमलाको रस पिएपछि लामो अवधिसम्म कपाल कालो र मोटो रहन्छ ।

६ अमला भिटामिन सीको उत्तम प्राकृतिक स्रोत हो, जुन कहिल्यै नष्ट हुँदैन । भिटामिन सी यस्तो नाजुक तत्व हो जुन तातोको प्रभावले नष्ट हुन्छ । तर अमला नष्ट हुँदैन, अमलामा दाह, पाण्डु, रक्तचाप, एनोरेक्सिया, त्रिदोष, दमा, खोकी, श्वास रोग, कब्ज, छाती रोग, हृदय रोग, मूत्र रोग आदि जस्ता धेरै रोगहरू नष्ट गर्न सक्ने शक्ति छ ।

७. यो विश्वास छ कि यदि गुसबेरी रूखमुनि खाना पकाए भने सबै रोगहरू गायब हुन्छन् । कडा मेहनत गर्नेहरूले वर्षभर कुनै विधिमार्फत नियमित अमलाको सेवन गर्नुपर्छ ।