धनकुटा, २९ माघ २०८२
धनकुटाको दुर्गम क्षेत्रकी करिब ४० वर्षीया गर्भवती महिलामा नियमित गर्भ जाँच (अल्ट्रासाउन्ड) का क्रममा डाउन सिन्ड्रोमको शंका गरिएको एक महत्वपूर्ण घटना उच्चस्तरीय अस्पतालमा पुष्टि भएको छ।
धनकुटा जिल्ला अस्पतालमा गरिएको अल्ट्रासोनोग्राफी परीक्षणका क्रममा कन्सल्टेन्ट रेडियोलोजिस्ट डा. सरोज राज केसीले भ्रूणमा नुचल ट्रान्सलुसेंसी (NT) वृद्धि तथा ब्रेन स्टेम टु अक्सिपिटल बोन रेसियो (BSOB) बढेको पत्ता लगाउनुभएको थियो। यी दुवै सूचकहरू भ्रूणमा क्रोमोसोमसम्बन्धी असामान्यता, विशेषगरी डाउन सिन्ड्रोमसँग सम्बन्धित मानिन्छन्।
प्रारम्भिक शंका पुष्टि भएपछि बिरामीलाई थप मूल्यांकनका लागि अस्पतालका कन्सल्टेन्ट स्त्रीरोग तथा प्रसूति विशेषज्ञ डा. सरोज लावतीले बिराट शिक्षण अस्पतालमा रिफर गर्नुभएको थियो। त्यहाँ गरिएको नन–इनभेसिभ प्रिनेटल टेस्ट (NIPT) को नतिजा डाउन सिन्ड्रोमको पक्षमा सकारात्मक आएको छ ।
अन्तिम पुष्टि गर्नका लागि काठमाडौँमा एम्नियोसेन्टेसिस (Amniocentesis) परीक्षण गरिएको थियो, जसले क्रोमोसोम विश्लेषणमार्फत रोगको स्पष्ट पुष्टि गरेको अस्पताल स्रोतले जनाएको छ।
दुर्गम क्षेत्रमा चुनौतीपूर्ण निदान
डाउन सिन्ड्रोमजस्ता क्रोमोसोमसम्बन्धी अवस्थाको शंका केवल अल्ट्रासाउन्डमार्फत पहिचान गर्नु विशेष सीप, अनुभव र सूक्ष्म मूल्यांकन आवश्यक पर्ने विषय हो। सीमित स्रोत–साधन र विशेषज्ञ अभाव भएका दुर्गम क्षेत्रमा यस्तो सूचक पहिचान गर्नु अझ चुनौतीपूर्ण मानिन्छ।
समयमै शंका, उचित रिफरल तथा चरणबद्ध परीक्षण प्रक्रियाले सही निदान र अभिभावकलाई आवश्यक परामर्श प्रदान गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने चिकित्सकहरू बताउँछन्।
धनकुटामा नियमित विशेषज्ञ अल्ट्रासाउन्ड सेवा
धनकुटा जिल्ला अस्पतालमा प्रत्येक वैकल्पिक शनिबार कन्सल्टेन्ट स्तरको अल्ट्रासाउन्ड सेवा उपलब्ध हुँदै आएको छ। अस्पतालका मेडिकल सुपरिटेन्डेन्ट डा. सन्तोष राई र अस्पताल टोलीको पहलमा गरिएको यस व्यवस्थाले दुर्गम क्षेत्रका गर्भवती महिलाहरूलाई विशेषज्ञ सेवा उपलब्ध गराउँदै आएको छ।
ग्रामीण स्वास्थ्य सेवामा महत्वपूर्ण उपलब्धि
यो घटना धनकुटा जिल्लाका लागि महत्वपूर्ण उपलब्धिका रूपमा लिइएको छ। दुर्गम जिल्लाबाटै विशेषज्ञस्तरको शंका पहिचान भई उच्च केन्द्रमार्फत वैज्ञानिक रूपमा पुष्टि हुनु ग्रामीण मातृ–भ्रूण स्वास्थ्य सेवामा भइरहेको सकारात्मक प्रगतिको संकेत मानिएको छ।
