✍️ डा. बिजय किशोर पंडित
जाडोयाममा आयुर्वेदले स्वास्थ्य रक्षाका लागि विभिन्न औषधि र उपचार विधिहरू बताइएको छ। यद्यपि, कुनै एक औषधिले सबै प्रकारका समस्याबाट बच्न सक्छ भन्न सकिन्न। आयुर्वेदमा व्यक्ति व्यक्ति अनुसार उपचार फरक फरक हुन्छ। व्यक्तिगत स्वभाव, शरीरको प्रकृति, रोग र मौसम अनुसार उपचार विधिहरू तय गरिन्छ।
जाडोयाममा स्वास्थ्य रक्षाका लागि केही सामान्य आयुर्वेदिक सुझावहरू:
* अदुवा: (सौठ/सुुकाएकोअदुवा) अदुवाको चियाले रुघा, खोकी र ज्वरोबाट राहत मिल्छ।
* लसुन: लसुन रोग प्रतिरोधक क्षमता बढाउन र श्वासप्रश्वास सम्बन्धी समस्याहरूमा फाइदाजनक हुन्छ।
* मरिच: मरिचले पाचन शक्ति बढाउँछ र शरीरलाई न्यानो बनाउँछ र खोकी लागेको बेला चुस्दा खोकी काम हुन्छ।
* तुलसी: तुलसीको पात चपाउँदा वा तुलसीको चिया पिउँदा रुघा, खोकी र ज्वरोबाट राहत मिल्छ।
* उमालेको पानी: दिनभरि उमालेको मनतातो पानी पिउँदा शरीरमा कफ बढ्न दिँदैन र खाएको खाना राम्रो सँग पाचन हुनछ र रोग प्रतिरोधक क्षमता बढाउँछ।
* योग र व्यायाम: नियमित योग र व्यायाम गर्नाले शरीरलाई स्वस्थ राख्न मद्दत गर्दछ।
* ऋतुचर्या को पालन: ऋतुअनुसार खानपान को सेवन गर्दा रोग लाग्न दिदैन र स्वस्थ भइन्छ।
जाडोमा हुने सामान्य समस्याहरू र तिनको आयुर्वेदिक उपचार:
* आयुर्वेदिक चूर्ण:
* सितोप्लादी चूर्ण=सामान्य रुघा खोकीमा मह अथवा घिउसँग प्रयोग गर्न सकिन्छ।
* त्रिकटु चूर्ण: चिसो र सामान्य खोकी वाट बाँच्न सकिन छ।
अश्वगन्धा चूर्ण, शिलाजीत चूर्ण जस्ता चूर्णहरूले शरीरलाई बलियो बनाउँछन् र रोग प्रतिरोधक क्षमता बढाउँछन्।
* रुघाखोकी: अदुवा, तुलसी, मरिच, मह आदि मिलाएर बनाइएको काढा सेवन गर्नुहोस्।
* नाक बन्द हुनु: तातो पानी को बाफ अथवा तातोपानी सञ्चो राखेर बाफ लिने।
* कुन औषधि खाने भन्ने निर्णय गर्नु अघि आयुर्वेदिक चिकित्सकसँग परामर्श लिनुहोस्। उहाँले तपाईंको शरीरको प्रकृति र समस्याको आधारमा उपयुक्त औषधि र उपचार विधि सुझाउन सक्नुहुन्छ।
जाडोयाममा आयुर्वेदले केही सावधानी अपनाउन केही सुझाव :
* चिसो पानी नपिउनुहोस्।
* चिसो हावामा ननिस्कनुहोस्।
* रातिको समयमा खुला ठाउँमा नसुत्नुहोस्।
* हल्का र न्यानो कपडा लगाउनुहोस्।
* तातो खाना खानुहोस्।
* दही को प्रयोग धेरैमात्रामा नगर्ने।
यसरी, आयुर्वेदले जाडोयाममा स्वास्थ्य रक्षाका लागि विभिन्न उपायहरू गर्न सकिन्छ। यी उपायहरूलाई अपनाएर तपाईं स्वस्थ रहन सक्नुहुन्छ।
कुनै पनि स्वास्थ्य समस्याको लागि आफ्नो नजिकको आयुर्वेदिक संस्थामा गई चिकित्सकसँग परामर्श लिनसक्नु हुन्छ। जय आयुर्वेद ।
