काठमाडौं, २ बैशाख २०८२
परोपकार प्रसुति तथा स्त्रीरोग अस्पतालले मातृ तथा नवजात शिशुको उपचार तथा स्याहारका लागि दक्ष जनशक्ति उत्पादन गर्ने उद्देश्यले बर्थिङ सेन्टर र सिमुलेशन ल्याब सञ्चालनमा ल्याएको छ ।
मंगलबार थापाथलीस्थित रहेको पुरानो भवनमा बर्थिङ सेन्टर र कुपोन्डोलस्थित नयाँ भवनमा सिमुलेशन ल्याबको स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्री प्रदीप पौडेलले उद्घाटन गरेका छन् ।
सिमुलेशन ल्याबमार्फत नर्सिङ्ग, अनमी, मिडवाइफ तथा चिकित्सकहरुको सिकाइका लागि उपयोग हुने ल्याबमा उपचारका अभ्यास सञ्चालन गर्न सकिन्छ । बिरामीलाई कुनै असर नपुर्याइकन प्रयोगात्मक सीपबाट दक्ष बनाउने उद्देश्यले निर्मित ल्याबलाई अमेरिकी दातृ संस्था युएसएडमार्फत अमेरिकी च्यारिट One Heart Worldwide ले आर्थिक सहयोग गरेको हो ।
यस ल्याबले देशैभरका मातृ शिशु उपचारमा संलग्न जनशक्तिलाई केन्द्रीयस्तरको स्तरीय तालिम प्रदान गर्न सहजता मिलेको अस्पतालका निर्देशक डा. श्रीप्रसाद अधिकारीले बताए ।
ल्याब उद्घाटन गर्दै मन्त्री पौडेलले आमा र शिशु दुवैको ज्यान सुरक्षित बनाउन क्षमतावान जनशक्ति उत्पादनमा ल्याबले महत्वपूर्ण योगदान खेल्ने विश्वास व्यक्त गरे । मातृ शिशुको सुरक्षामा यसले पहिलो महत्वपूर्ण शुरुवात गरेको उनले बताए।
अस्पतालले प्रतिष्ठानसरह मातृ शिशुका क्षेत्रमा काम गर्ने जनशक्तिको क्षमता विकासमा योगदान गरिरहेको भन्दै मन्त्री पौडेलले सातै प्रदेशमा यस्ता केन्द्र विकास अघि बढाइने बताउनु भयो ।
मातृशिशु स्याहारका क्षेत्रमा आगामी बजेटमा थप लगानी गर्ने गरी बजेट विनियोजन गर्ने समेत मन्त्री पौडेललेघोषणा गरे । २०१६ सालमा स्थापित अस्पतालले हाल झण्डै पाँच सय शैय्या क्षमतामा बिरामीको उपचार गरिरहेको छ ।
पौडेलले स्वास्थ्य मन्त्रीको जिम्मेवारी सम्हालेपछि अस्पतालले नयाँ भवनबाट विशिष्टीकृत सेवा अन्तर्गत निसन्तान उपचार सेवा, परिवार नियोजन सेवा र सुरक्षित गर्भपतन सेवा शुरु गरेको निर्देशक डा. अधिकारीले बताए । पुरानो भवनको गाइनोकोलोजी सेवासमेत नयाँ भवनमा स्थानान्तरण गरेर सेवा दिने योजना समेत रहेको डा. अधिकारीले बताए ।
बर्थिङ सेन्टरमा यसअघि अस्पतालमा ८ जनाको क्षमता रहेकामा अब थप ४ जनालाई प्रजनन गराउन सक्ने गरी सेवा विस्तार गरिएको छ । दुई मिडवाइफ अधिकृत थपिए पछि अब सेन्टरको क्षमता १२ पुगेको अस्पताल निर्देशक अधिकारीले जानकारी दिए ।
प्रसुति सेवामा सरकारी विशिष्टकृत अस्पतालमा बर्थिङ सेन्टरको क्षमता कम हुँदा सके जति सेवा दिन सकिएको थिएन अब भने थप सहजता प्राप्त भएको अस्पतालले जनाएको छ।
निक साइमन्स इन्स्टिच्युट नेपालकी कार्यकारी निर्देशक डा. अर्चना अमात्यले निक साइमन्सले नेपालका धेरै सरकारी अस्पतालहरुमा बर्थीङ सेन्टरको स्थापना भैसकेको र अझैपनी बाकी रहेका अस्पतालमा छिट्टै बर्थिङ सेन्टर शुरु गर्ने बताइन् । 
सिमुलेशन प्रयोगशाला उद्घाटन समारोहमा
One Heart worldwide का प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत सुर्य भट्टले नेपालको मातृ तथा नवजात स्वास्थ्य सेवा प्रणालीमा एक नयाँ अध्याय सुरु गर्न, सिमुलेशन प्रयोगशालाको उद्घाटन गरिएको बताए। यो प्रयोगशाला स्थापना One Heart Worldwide को सहकार्यमा, USAID को वित्तीय सहयोग, Laerdal Global Health को प्राविधिक सहयोग, र परोपकार प्रसूति तथा स्त्री अस्पतालको उत्कृष्ट नेतृत्वमा सम्भव भएको हो। यस कार्यमा प्रत्यक्ष वा परोक्ष रूपमा संलग्न सम्पूर्ण सहयात्रीहरूलाई उनले हार्दिक धन्यवाद प्रकट गर्नुभयो।
नेपालले विगत केही दशकमा मातृ तथा नवजात मृत्युदर घटाउने क्षेत्रमा उल्लेखनीय प्रगति गरे पनि, अझै पनि सुरक्षित प्रसूति सेवा, समयमै उपचार र दक्ष जनशक्ति पुग्नुपर्ने धेरै ठाउँहरू छन्। २०३० सम्म दिगो विकास लक्ष्य (SDGs) अन्तर्गत मातृ मृत्युदरलाई ७० प्रति १ लाख जीवित जन्मभन्दा कममा ल्याउने लक्ष्य हाम्रो साझा सपना हो।
यसै सन्दर्भमा, उद्घाटन गरिएको यो सिमुलेशन प्रयोगशाला एउटा युगान्तकारी पहल हो। यसले स्वास्थ्यकर्मीहरूलाई जोखिमरहित र व्यवहारिक वातावरणमा अभ्यास गर्ने अवसर दिनेछ-जहाँ उनीहरूले आपतकालीन अवस्थाबाट लिएर सामान्य सेवा प्रवाहसम्म, सीप, निर्णय क्षमता, र आत्मविश्वास अभिवृद्धि गर्न सक्नेछन्। यस प्रकारको तालिमले सेवा गुणस्तरमा मात्र होइन, आमाहरूको जीवन रक्षा र नवजात शिशुको सुरक्षित जीवन सुरुवातमा प्रत्यक्ष प्रभाव पार्नेछ।
यो प्रयोगशाला नमुना प्रयोगशालाको रूपमा विकास हुनेछ, जुन नेपालका अन्य अस्पतालहरूमा पनि विस्तार गर्न सकिने सम्भावना बोकेको छ। यसबाट प्राप्त सिकाइहरू, अनुभवहरू र नतिजाहरूले नेपालभरका स्वास्थ्यकर्मीहरूलाई अझ सक्षम बनाउनेछन्, र हामी हाम्रो राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय लक्ष्यहरू पुरा गर्ने दिशामा अझ नजिक पुग्ने पनि उनले बताए।
One Heart Worldwide ले “Network of Safety” मोडलमार्फत विगत केही वर्षदेखि नेपाल सरकारसँग सहकार्य गर्दै मातृ तथा नवजात सेवामा प्रणालीगत सुधार गरिरहेको भट्टले बताए।
यही सहकार्यलाई अझ मजबुत बनाउँदै, हामी स्वास्थ्य मन्त्रालय, विशेषगरी सञ्जाल तथा सीपविकास महाशाखा, परिवार स्वास्थ्य महाशाखा, अस्पताल सेवा महाशाखा, नर्सिङ महाशाखा, लगायत सम्बन्धित सबै निकायप्रति आभार प्रकट तपाईंहरूको दृढ नेतृत्व, नीति निर्माणमा स्पष्ट मार्गदर्शन, र संयोजन क्षमताले गर्दा आज हामी यहाँसम्म आइपुगेको उनले बताए।
USAID लाई हार्दिक धन्यवाद दिदै भट्टले नेपालको स्वास्थ्य क्षेत्रमा दीर्घकालीन प्रतिबद्धता र सहयोगका लागि Laerdal Global Health लाई पनि विशेष धन्यवाद दिनुभयो।
हामी सबैले एक साझा प्रतिबद्धता दोहोर्याओं-आमा र नवजात शिशुको जीवन रक्षा गर्न, स्वास्थ्यकर्मीहरूको क्षमता अभिवृद्धि गर्न र सारा नेपालभर गुणस्तरीय सेवा पुर्याउन हामी अझ सशक्त सहकार्य गर्दै अगाडि बढ्ने पनि उनले बताए।
