मानव जीवनसँग प्रत्यक्ष जोडिएको स्वास्थ्य सेवा क्षेत्र अत्यन्त संवेदनशील, जिम्मेवार र चुनौतीपूर्ण मानिन्छ। यही क्षेत्रमा कार्यरत स्वास्थ्यकर्मी तथा नर्सहरू दिनरात बिरामीको सेवामा खटिएर स्वास्थ्य प्रणालीलाई निरन्तर चलायमान बनाइरहेका छन्। तर पछिल्लो समय नेपालमा दक्ष नर्सहरूको अभाव, अत्यधिक कार्यचाप, सीमित सेवा–सुविधा तथा विदेश पलायनजस्ता समस्याहरू स्वास्थ्य क्षेत्रका प्रमुख चुनौतीका रूपमा देखिन थालेका छन्।
यस्तो परिस्थितिमा पनि केही स्वास्थ्य संस्थाहरूले गुणस्तरीय सेवा, व्यवस्थित कार्य वातावरण र स्वास्थ्यकर्मीमैत्री व्यवस्थापनमार्फत सकारात्मक उदाहरण प्रस्तुत गरिरहेका छन्। तीमध्ये शहीद गंगालाल राष्ट्रिय हृदय केन्द्र (Shahid Gangalal National Heart Centre) लाई देशकै अग्रणी विशेषज्ञ अस्पतालका रूपमा लिइन्छ।
यस अस्पतालमा BSc Nursing अन्तर्गत Registered Nurse को रूपमा कार्यरत प्रार्थना दाहालका अनुसार शहीद गंगालाल राष्ट्रिय हृदय केन्द्रले बिरामीलाई मात्र होइन, स्वास्थ्यकर्मीहरूलाई पनि व्यवस्थित र पेशागत वातावरण प्रदान गरिरहेको छ। उनका अनुसार अस्पतालमा विशेषज्ञ उपचार सेवा, व्यवस्थित नर्सिङ प्रणाली, आधुनिक प्रविधि, तालिम तथा कार्यअनुसारको जिम्मेवारीले स्वास्थ्य सेवा प्रभावकारी बन्न सहयोग पुगेको छ।
प्रार्थना दाहाल भन्छिन्, “शहीद गंगालाल राष्ट्रिय हृदय केन्द्रमा बिरामीको उपचारलाई प्राथमिकतामा राखेर सेवा दिइन्छ। यहाँ स्वास्थ्यकर्मीहरूको कामलाई सम्मान गरिन्छ, सिक्ने वातावरण छ र पेशागत विकासका अवसरहरू पनि राम्रो छन्। यस्तो वातावरणले स्वास्थ्यकर्मीलाई अझ जिम्मेवार र सेवाभावका साथ काम गर्न प्रेरणा मिल्छ।”
उनका अनुसार अस्पतालमा CCU, ICU, आपतकालीन सेवा लगायतका संवेदनशील विभागहरूमा विशेषज्ञ सेवा उपलब्ध हुनुका साथै बिरामीको हेरचाहलाई व्यवस्थित रूपमा सञ्चालन गरिन्छ। यही कारण धेरै सेवाग्राहीहरूले शहीद गङ्गालाल अस्पताललाई गुणस्तरीय सेवा दिने अस्पतालका रूपमा लिने गरेका छन्।
प्रार्थना दाहालको अनुभवमा, यदि शहीद गङ्गालाल अस्पतालजस्तै व्यवस्थापन, सेवा–सुविधा र पेशागत वातावरण देशभरका अस्पतालहरूमा विस्तार गर्न सकियो भने नेपालको स्वास्थ्य प्रणाली अझ सुदृढ बन्न सक्छ। स्वास्थ्यकर्मीहरूले सुरक्षित र सम्मानजनक वातावरण पाए उनीहरूको मनोबल बढ्ने र त्यसले प्रत्यक्ष रूपमा बिरामीले पाउने सेवाको गुणस्तरमा सकारात्मक प्रभाव पार्ने उनको भनाइ छ।
नेपालमा अहिले पनि धेरै अस्पतालहरूमा दक्ष नर्सको अभाव रहेको, कम तलब, अत्यधिक कार्यभार र सीमित सुविधा जस्ता समस्याले नर्सहरू विदेश पलायन भइरहेका छन्। तर शहीद गङ्गालाल राष्ट्रिय हृदय केन्द्रमा देखिएको व्यवस्थापन, अनुशासन र पेशागत सम्मानले स्वास्थ्य क्षेत्रमा सकारात्मक सन्देश दिएको प्रार्थना दाहाल बताउँछिन्।
हरेक वर्ष मे १२ मा मनाइने International Nurses Day ले नर्सहरूको योगदानलाई सम्मान गर्ने अवसर प्रदान गर्छ। सन् 2026 को नारा “हाम्रा नर्सहरू, हाम्रो भविष्य; सशक्त नर्सहरूले जीवन बचाउँछन्” ले पनि नर्सहरूको सशक्तीकरण बिना दिगो स्वास्थ्य प्रणाली सम्भव नहुने सन्देश दिएको छ।
स्वास्थ्यकर्मीहरू केवल सेवा प्रदायक होइनन्, उनीहरू जीवन रक्षक हुन्। शहीद गङ्गालाल राष्ट्रिय हृदय केन्द्रमा कार्यरत Registered Nurse प्रार्थना दाहालको अनुभवले गुणस्तरीय सेवा, व्यवस्थित कार्य वातावरण र स्वास्थ्यकर्मीप्रतिको सम्मानले बिरामीको उपचार प्रणालीलाई अझ प्रभावकारी बनाउन सक्ने स्पष्ट देखाएको छ। यदि यस्ता सकारात्मक अभ्यासहरू देशभर विस्तार गर्न सकियो भने नेपालको स्वास्थ्य सेवा प्रणाली अझ सक्षम, विश्वसनीय र जनमैत्री बन्न सक्ने विश्वास गरिएको छ।
