धनगढी, १२ पुस २०७९
सुदुरपश्चिम प्रदेशको कैलाली धनगढीमा निजि क्षेत्रको पहिलो अस्पताल खोलेर स्वास्थ्य क्षेत्रमा आयामिक सुधार ल्याउने चिकित्सक हुन डा. निरज अर्याल ।
पेशागत हकहितका लागि नेपाल चिकित्सक संघको निर्वाचनमा डा. अर्याल सुदुरपश्चिम प्रदेशको उपाध्यक्षमा उठेका छन्। नेपालभरबाट चिकित्सकहरुले डा. अर्याललाई निर्वाचित गराउन आतुर रहेका छन्। सुदुरपश्चिम प्रदेशमा स्वास्थ्य क्षेत्रमा चिनिने पुरानो अनुहार मध्ये डा. निरज अर्याल पनि एक हुन्। उनले विशेषज्ञता हासिल गरेपछि सरकारीमा स्वास्थ्य सेवा गरिरहेका छन् । धनगढीको सेती प्रादेशिक अस्पतालमा रेडियोलोजिष्टको रुपमा काम गर्न थालेको चार बर्ष पुग्न थालेको छ ।
१० बर्षे काठमाडौंको बसाईं र पढाईपछि उहाँ २०७६ सालको साउनमा धनगढी फर्केका हुन् । सरकारी अस्पतालमा काम गर्न धनगढी पुगेका उनको धनगढीसँगको साईनो भने पुरानो नै छ । डा. अर्यालको नेतृत्वमा २० बर्ष अघि खोलिएको नवजीवन अस्पताल आज पनि धनगढीमा उत्कृष्ट स्वास्थ्य सेवा दिईरहेको छ ।
डा. अर्याल चिकित्सक हकहितमा निरन्तर लागिरहेने मध्ये एक हुन । उनले न्युन जनशक्तीबाट सुरु गरेको नवजीवन अस्पताल डेढ दशक पार गर्दा मुहार फेरिसकेको छ । सानो अस्पताल ठुलो भएको छ । क्षमता विस्तार भएको छ । अत्याधुनिक सेवा थपिएको छ । स्वास्थ्य सेवाहरु विस्तृत भएका छन् । सयौं जनशक्ती रहेका छन्। सुविधा सम्पन्न पुर्वाधार बनेका छन् । दर्जनौ विशेषज्ञ सेवाहरु थपिएका छन् । हाल सुदुरपश्चिम प्रदेशका ९ वटै जिल्ला र भारतबाट आएका विरामीहरुले उपचारमा विश्वास लिएका छन् । त्यतिबेला अस्पतालको सुरुवात गर्दा अहिलेको जस्तो अवस्था थिएन् । सुरुवातका दिनमा सुदुरपश्चिममा सरकारी स्तरबाट स्वास्थ्य सेवाको पहुँच पुग्न नसकेका वेला निजि क्षेत्रलाई झन हम्मेहम्मेको अवस्था थियो ।
डा. अर्यालले एमबीबीएसको पढाई सकेपछि शिक्षकको रुपमा पढाउनका लागि धनगढी आएका थिए । त्यो बेला स्वास्थ्य उपचार गर्नका लागि सेती अञ्चल अस्पतालमा थोरै सेवाहरु उपलब्ध थिए । न्युन संख्यामा मात्रै डाक्टरहरु थिए । निजि क्षेत्रबाट सामान्य रुपमा मेडिकल चलेका थिए । धनगढीमा एचए, फार्मेसी, स्टाफ नर्स लगायतको पढाईको थालनी हुन थालेको थियो । सेतीका समिति डाक्टरहरु त्यहाँ विद्यार्थीहरुलाई पुर्ण कालीन रुपमा पढाउन सक्ने स्थिति थिएन् । एचए, फार्मेसीको पठनपाठन सुरु गरेको भागेश्वर एकेडेमी फर हेल्थ साईन्सले पुर्ण कालीन पठाउने शिक्षकको खोजी गरिरहेको थियो ।
केही बर्ष पढाएपछि डा. अर्यालले सोचे पढाएर मात्रै हुँदैंन, अभ्यास पनि गर्नुपर्छ । पढेको विषयमा अभ्यास पनि भएमा अनुभवी भईन्छ भन्ने मनन गरे । पढेरभन्दा परेर बढी सिकिन्छ भनेझैं उनले २०६१ सालमा धनगढीमा अस्पताल खोल्ने योजना बनाए । आफ्नै सहोदर दाई चुडामणी र भागेश्वरका प्रिन्सिपल हरिलाल पनि यो योजनामा सहमत भए ।
अस्पताल खोल्नका लागि चाहिने पुर्वाधार र उपकरणका लागि जसोतसो गरेर १५ लाखको लगानीमा सन्तोषी टोलमा १५ शैय्या क्षमताको नवजीवन अस्पतालको स्थापना गरेका थिए । यो अस्पताल सुदुरपश्चिममा निजि क्षेत्रबाट खुलेको पहिलो अस्पताल हो । योभन्दा अघि पोलिक्लिनिकहरु थिए तर मापदण्ड अनुसार दर्ता भएको मात्रै नभई सञ्चालन भएको पनि पहिलो अस्पताल नवजीवन मात्र थियो ।
तीन जनाले खोलेको अस्पतालका सुरुवातका दिनमा तीन जना डाक्टरहरुले नै सेवा दिएका थिए । धनगढीको सरकारी अस्पताल र मेडिकल राती हुँदा बन्द हुने गर्दथे । उनीहरुले चौविसै घण्टा सेवा दिने परिपाटी बसाए । त्यो वेला सेतीमा ओपिडीको दुई रुपैयाँ टिकट रहँदा नवजीवनमा १० रुपैयाँ थियो । ईमरजेन्सीको १५ रुपैयाँ थियो । दिनमा आठ दश जना विरामी आउँथे । सामान्य किसिमको अप्रेसन पनि हुदैंन थियो ।
त्यतिबेला उनलाई उत्कृष्ट काम गरेको भन्दै सरकारबाट पनि सम्मानित भएका थिए ।
नवजीवन अस्पतालले कुनै समय एक्लो निजि अस्पतालका रुपमा सेवा दिईरहेको थियो । अहिले आएर भने धनगढी मेडिकल हबका रुपमा विकास भएको छ। नयाँ – नयाँ अस्पतालहरु, विशेषज्ञ सेवाहरु र अत्याधुनिक उपचार पद्धतिहरु धनगढीमा बढिरहेका छन् । यसको श्रय डाक्टर निरज अर्याललाई नै जान्छ । बिगतमा सामान्य उपचारका लागि पनि भारत जाने प्रवृति रोकिएकोमा मात्रै छैन की भारतबाट धनगढी उपचार गर्नको लागि आउने गरेका छन्।
हाल डा. निरज अर्याल सुदुरपश्चिम प्रदेशको स्वास्थ्य आपुर्ति व्यवस्थापन केन्द्रका निर्देशकको रुपमा समेत कार्यरत रहेका छन्।
पेशागत समावेश समुहबाट सुरक्षित पेशा, खुसी चिकित्सक डा. सन्तोष पौडेलको प्यानल सहित कुन पदमा कुन चिकित्सक लड्दैछन्।
